Τελευταία, με την κοσμοσυρροή που παρατηρείται στην περιοχή του Λούσιου και στον εκεί αρχαιολογικό χώρο, γίνεται συχνά κουβέντα για την Αρχαία Γόρτυνα. Στο χωριό μας και σε πολλά σημεία της περιοχής, στο οδικό δίκτυο, υπάρχει πληθώρα πινακίδων που οδηγούν στην Αρχαία Γόρτυνα… Είναι όμως εκεί που μας οδηγούν; Η απάντηση είναι όχι! Από το 1952 που έγιναν οι ανασκαφές εκεί, το σημείο έγινε λανθασμένα γνωστό με την ονομασία Αρχαία Γόρτυς, οι παλαιότεροι τουλάχιστον έλεγαν «Στα Αρχαία»…
Και λέμε λανθασμένα, γιατί το σημείο που όλοι σήμερα λέμε ή αντιλαμβανόμαστε ως Αρχαία Γόρτυνα είναι το Ασκληπιείο, δηλαδή το Ιατρείο ή όπως θα λέγαμε σήμερα το «Κέντρο Υγείας» της αρχαία πόλης Γόρτυνος, όπως το περιγράφει ο Παυσανίας όταν το επισκέφτηκε περίπου το 174 μ.Χ. Ο Παυσανίας βρήκε εκεί το θεραπευτήριο που χρησιμοποιούσε τα νερά του ποταμού για θεραπευτικές μεθόδους και ναό αφιερωμένο στον Ασκληπιό, τον θεό της Υγείας, όπου ο Μέγας Αλέξανδρος είχε αφιερώσει την πανοπλία και το δόρυ του.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι στα χρόνια της ακμής της Γόρτυνος η κοίτη του ποταμού ήταν πολύ ψηλότερα, ίσως στο ίδιο επίπεδο με το Ασκληπιείο και με την διάβρωση της κοίτης από την ροή έφτασε εκεί που την βλέπουμε σήμερα.
Η σωστή θέση της Αρχαία Γόρτυνος είναι κάτω από τον Ατσίχωλο, πάνω από την κοίτη του Λούσιου και 200 μέτρα δυτικά του Ασκληπιείου. Από εκεί άρχιζαν τα τείχη που την περιέβαλαν, κατασκευασμένα από πέτρινους ογκόλιθους. Τα παλαιότερα χρόνια τα τείχη ήταν ορατά, αλλά με τον καιρό καλυφθήκανε από την πυκνή βλάστηση, βλάστηση η οποία προκαλεί φθορές γιατί οι θάμνοι που φυτρώνουν ανάμεσα στους ογκόλιθους μεγαλώνουν γίνονται χοντρά δένδρα και διαβρώνουν το τοιχίο.
Σε τούτα εδώ τα Μάρμαρα…
Ακόμη ψηλότερα εντοπίζεται το φρούριο της αρχαίας Γόρτυνος, η Ακρόπολή της. Βρίσκεται απέναντι από το Ελληνικό, σ’ ένα ύψωμα στα ανατολικά του Ατσιχώλου. Στην κορυφή του υψώματος έχουν εντοπιστεί δύο ζώνες οχύρωσης, ανεξάρτητες η μία από την άλλη. Η μία αποτελεί την οχύρωσης της Ακρόπολης της Γόρτυνας και η δεύτερη μικρότερη σε έκταση, εν είδει φρουρίου, βρίσκεται στα νοτιοανατολικά και δυτικά του Ιερού του Ασκληπιού.
Κτισμένες τον 4ο αιώνα π.Χ. οι ακροπόλεις της αρχαίας κοιτίδας μας είχαν μακρά και ισχυρή περιτείχιση και βρίσκονταν η μια κοντά στην άλλη σε υψόμετρο που φτάνει τα 480 μ. Η κυριότερη είχε μήκος περίπου 425 μ. και πλάτος 100 - 160 μ. και τρεις πύλες (βλ. και την γκραβούρα που βρήκαμε στο διαδίκτυο). Σήμερα η περιοχή είναι γνωστή στους ντόπιους και ως Μάρμαρα…
Περνώντας κάποιος από την περιοχή δεν θα δει τίποτα, ακόμα και κάποιες πινακίδες έχουν κρυφτεί από τα πουρνάρια. Είναι επιτακτική ανάγκη η Αρχαιολογική Υπηρεσία να δρομολογήσει εργασίες αποψίλωσης και καθαρισμού για την ανάδειξη την διάσωση σε ό,τι έχει απομείνει. Ώστε οι νεότερες γενιές να έχουν την δυνατότητα να περιηγηθούν και να θαυμάσουν τα απομεινάρια έστω της πόλης και της Ακρόπολης της Αρχαίας Γόρτυνος, της αξιόλογης εκείνης πόλης της αρχαιότητα που ήταν πάνω στον αρχαίο δρόμο Ολυμπίας Ηραίας - Τρικολώνων - Μεγαλόπολης και δεν ήταν μόνο το περίφημο Ασκληπιείο της…
