Κορνήλιος Καστοριάδης. Φιλόσοφος τής αυτονομίας, οικονομολόγος, ψυχαναλυτής, διευθυντής σπουδών επί σειρά ετών στη Σχολή Ανωτέρων Σπουδών Κοινωνικών Επιστημών τού Παρισιού, συγγραφέας τού θεμελιακού έργου «Η φαντασιακή θέσμιση τής κοινωνίας», ένας από τους μεγαλύτερους στοχαστές τού 20ού αιώνα.
Φαντασία, Φαντασιακό, Δημιουργία, Αυτονομία, τέσσερις έννοιες - κλειδιά στο έργο τού Κορνήλιου Καστοριάδη. Τις παρουσίασε ο ίδιος στη γαλλική τηλεόραση, τον Δεκέμβριο τού 1996, σε τέσσερις συνεχείς εκπομπές. Το κείμενο - απόσπασμα που ακολουθεί είναι μετάφραση (πηγή ResPublica.gr - Eagainst) από την εκπομπή για την Αυτονομία. Εκεί είπε πράγματα που ύστερα από είκοσι πέντε χρόνια είναι ακόμα ζητούμενα. Προσέχτε τήν τελευταία παράγραφο...
Μπορούμε να είμαστε ελεύθεροι όταν ζούμε σε μια κοινωνία και κάτω από τον κοινωνικό νόμο; Θα διατυπώσω τήν απάντηση ως εξής. Μπορώ να είμαι ελεύθερος, εφ' όσον συμμετέχω στη διαμόρφωση αυτού τού νόμου, εφ' όσον αποφασίζω ισότιμα μαζί με τους άλλους για τη δημιουργία αυτού τού νόμου και τέλος εφ' όσον είμαι σύμφωνος με τον τρόπο που ο νόμος αυτός θεσμίστηκε.
Για πολύ μεγάλο διάστημα οι ανθρώπινες κοινωνίες πίστευαν ότι τους νόμους και τους θεσμούς τους δεν τους είχαν δημιουργήσει οι ίδιες. Αλλά οι θεοί, ο Θεός, οι πρόγονοι. Σε τέτοιες συνθήκες αυτοί οι νόμοι και οι θεσμοί προφανώς θεωρούνταν ιεροί. Αδύνατον να τούς αμφισβητήσει κανείς.
Κάποια στιγμή έγινε μια ιστορική ρήξη. Για πρώτη φορά στην αρχαία Ελλάδα (στις πόλεις που δημιούργησαν τη δημοκρατία και τη φιλοσοφία) και μετά, αφού μεσολάβησαν είκοσι αιώνες έκλειψης, ξαναξεκίνησε για δεύτερη φορά στη δυτική Ευρώπη (με την Αναγέννηση, τον Διαφωτισμό, το μεγάλο δημοκρατικό κίνημα χειραφέτησης, το εργατικό κίνημα). Αυτά τα κινήματα, με το πρόταγμα τής αυτονομίας, δημιούργησαν τις κάποιες ελευθερίες που διαθέτει η κοινωνία στην οποία ζούμε.
Το πρόταγμα τής αυτονομίας, όμως, το οποίο έφθασε στο κορύφωμα του ανάμεσα στο 1750 και το 1950, επί του παρόντος μοιάζει να είναι εξουδετερωμένο. Σήμερα ζούμε σε μια κοινωνία στην οποία η απάθεια, ο κυνισμός και η ανευθυνότητα ολοένα επεκτείνονται. Το κίνημα τής αυτονομίας πρέπει να ξαναξεκινήσει και να προσπαθήσει να εγκαθιδρύσει μιαν αληθινή δημοκρατία. Μια δημοκρατία όπου όλοι θα συμμετέχουν στη ρύθμιση και τον καθορισμό τών κοινωνικών δραστηριοτήτων. Και αυτό είναι το μόνο πολιτικό πρόταγμα, για το οποίο αξίζει τον κόπο να εργαστούμε και να αγωνιστούμε...
Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1922 και πέθανε στο Παρίσι σαν σήμερα 26 Δεκεμβρίου τού 1997.