Γιατί να μην είναι εθνική επέτειος το ελπιδοφόρο τέλος μιας πολεμικής κατοχής, φερ' ειπείν η επέτειος τής απελευθέρωση τής πρωτεύουσας, η 12η Οκτωβρίου (1944); Και πανηγυρίζουμε τήν αρχή ενός (κατά συνθήκη ανεπιθύμητου) πολέμου, έστω ενδόξου (1940);
Γιατί, για να εορτάσεις τήν επέτειο τής Απελευθέρωσης, θα υποχρεωθείς να πεις ποιός συνέβαλε σ' αυτή. Θα πρέπει να μιλήσεις για το ΕΑΜ, τον ΕΛΑΣ... Και από την άλλη πλευρά, να μιλήσεις επί τέλους για τη μεταπολεμική «καριέρα» κάποιων άλλων. Γιατί, η Ελλάδα δεν είδε το πρόσωπο τού φασισμού για πρώτη φορά στις 28 Οκτωβρίου τού 1940. Ή του ναζισμού στις 6 Απριλίου τού 1941...
Από τις 4 Αυγούστου τού 1936, όταν ο Ιωάννης Μεταξάς «ανέστειλεν επ' αόριστον» τα άρθρα τού Συντάγματος που κατοχύρωναν τις προσωπικές και συλλογικές ελευθερίες και με τη συγκατάθεση τού βασιλιά Γεωργίου Β΄ επέβαλε δικτατορία, οι Έλληνες είχαν πάρει μια πρώτη γεύση για το τί θα ακολουθούσε.
Η δικτατορία Μεταξά είχε αρκετά εξωτερικά γνωρίσματα τών φασιστικών καθεστώτων, αλλά τότε οι παρατηρητές τήν χαρακτήριζαν ως «απροσδιόριστο» περισσότερο παρά ως φιλοφασιστικό καθεστώς. Αλλά, η Εθνική Οργάνωση Νεολαίας (ΕΟΝ) τού Μεταξά, με τη χαρακτηριστική σκούρα μπλε στολή και την άσπρη γραβάτα, χαιρετούσαν δι’ ανατάσεως τής δεξιάς χειρός τον δικτάτορα, επιδόθηκαν στην προπαγάνδα υπέρ τού καθεστώτος και με ιδιαίτερη σκληρότητα στον αγώνα κατά τών κομμουνιστών και εν γένει κατά τών δημοκρατικών πολιτών. Από τα «τάγματα» τών νεολαίων αυτών θα γεννιόταν αργότερα ένα τέρας, λερναία ύδρα, που όσα κεφάλια και αν τής κόψεις, παραμένει ζωντανό μέχρι και σήμερα...
Μια εξασφαλισμένη «καριέρα»...
«Ορκίζομαι εις τον Θεόν τον Άγιον τούτον όρκον ότι θα υπακούω απολύτως εις τας διαταγάς τού Ανωτάτου Αρχηγού τού Γερμανικού Στρατού Αδόλφου Χίτλερ. Ανατεθησόμενός μοι υπηρεσίας και θα υπακούω άνευ όρων εις διαταγάς τών ανωτέρων μου. Γνωρίζω, καλώς διά μίαν αντίρρησιν εναντίον τών υποχρεώσεων μου, τας οποίας διά τού παρόντος αναλαμβάνω, θέλω τιμωρηθή παρά τών Γερμανικών Στρατιωτικών Αρχών»...
Ο διαβόητος δωσίλογος και ταγματασφαλίτης Ξενοφών Γιοσμάς, που προφανώς είχε δώσει τον παραπάνω «όρκο», γνωστός και ως «φον» Γιοσμάς, συμμετείχε ως υπουργός Προπαγάνδας στην τελευταία φιλοναζιστική κυβέρνηση υπό τον Έκτορα Τσιρονίκο, που λίγο πριν την απελευθέρωση μεταφέρθηκε στη Βιέννη.
Το 1945 ο Γιοσμάς καταδικάζεται ερήμην εις θάνατον. Το 1947 επιστρέφει στην Ελλάδα και συλλαμβάνεται. Τον Απρίλιο τού 1950 ο βασιλιάς Παύλος τού απονέμει χάρη και μετατρέπει τή θανατική ποινή σε πρόσκαιρα δεσμά είκοσι ετών. Στα μέσα Νοεμβρίου τού 1950 το Ειδικό Δικαστήριο Δωσιλόγων συγχωνεύει τις ποινές που του είχαν επιβληθεί και τελικά ο Γιοσμάς αφήνεται ελεύθερος από τις φυλακές Επταπυργίου Θεσσαλονίκης τον Ιούνιο τού 1952, έχοντας μείνει στη φυλακή συνολικά μόνο πέντε χρόνια.
Το 1960 ο Γιοσμάς συγκεντρώνει παλιούς γνωστούς και «συμπολεμιστές» του, αλλά και νέα μέλη και ιδρύει τόν «Σύνδεσμο Αγωνιστών και Θυμάτων Εθνικής Αντιστάσεως Βορείου Ελλάδος» με έδρα τη Θεσσαλονίκη και σκοπό την «αναγνώριση» και ενίσχυση όσων συμμετείχαν στον «αντικομμουνιστικό αγώνα» κατά την περίοδο τής Κατοχής. Έμβλημα τού συνδέσμου ο γερμανικός Σιδηρούς Σταυρός, το ίδιο και της εφημερίδας που εκδίδει.
Το 1963 ο Ξενοφών «φον» Γιοσμάς συλλαμβάνεται ως ηθικός αυτουργός της δολοφονίας τού Γρηγόρη Λαμπράκη. Το 1967 επί δικτατορίας συνταξιοδοτείται ως αντιστασιακός! Και επειδή ...σόι πάει το βασίλειο, ο γιος του πολιτεύεται με το ΛΑΟΣ και καταλήγει στη «Χρυσή Αυγή»...
Ποιά απελευθέρωση να εορτάσουμε και για ποιά καταδίκη πανηγυρίζουμε...