Πριν έναν μήνα γράφαμε πως καθώς θα βγαίνουμε από την καραντίνα, θα περιπέσουμε σ’ έναν φοβερό φαύλο κύκλο.
Θα τους λέμε, καταστρέψατε την οικονομία (και την κοινωνία και τη δημοκρατία, αν αυτό τους λέει κάτι). Θα μας απαντάνε, ναι, αλλά τί προτιμούσατε, τα προς το ζειν σας ή τη ζωή σας;
Πώς ν’ ανταπαντήσεις τώρα σ’ αυτό το «φοβερό» δίλημμα (στο οποίο ούτε η κοινωνία ούτε η δημοκρατία λαμβάνονται υπ' όψη); Υπάρχει άραγε απάντηση; Υπάρχει. Και αν το ερώτημα είναι διαζευκτικό, η σχέση τής υγείας με την οικονομία είναι ιστορικά άρρηκτη και από πολύ καιρό ισχυρά τεκμηριωμένη.
Είναι ιστορικά άρρηκτη γιατί η οικονομία, οι ανάγκες και οι συνθήκες «παραγωγής» (καρποσυλλογή) τού Homo Errectus, με αμφίδρομες διαδικασίες τού χεριού και του μυαλού του, ισχυροποίησαν τον βιολογικό οργανισμό του (την υγεία του), ώστε ύστερα με την όλο και πιο συνειδητή εργασία να μετεξελιχθεί σε Homo Sapiens. Και είναι πλέον ισχυρά τεκμηριωμένη η διαπίστωση, σε όποια χώρα ή περιοχή τού κόσμου και να κοιτάξεις, πως υπάρχει σαφέστατη αντιστοιχία τής οικονομίας της με την υγεία τού πληθυσμού της.
Έχει υπολογιστεί πως οι διαφορές που παρουσιάζουν οι δείκτες υγείας από χώρα σε χώρα οφείλονται σε πολύ μεγάλο ποσοστό σε οικονομικούς λόγους. Το σημαντικότερο και σκανδαλώδες όμως είναι πως αυτή η διαφοροποίηση παρατηρείται και μέσα στον πληθυσμό τής ίδιας χώρας. Το οικονομικό υπόβαθρο είναι ο βασικός παράγων βελτίωσης τής υγείας σε «τυχερές» χώρες, αλλά και για τους «τυχερούς» τής ίδιας χώρας (υψηλά εισοδήματα). Η καλή υγεία με τη σειρά της γίνεται προϋπόθεση οικονομικής ευρωστίας.
Και αν όσον αφορά τις χώρες το ένα φέρνει τ’ άλλο, σε ό,τι αφορά τους πληθυσμούς τους οι «αριθμοί ευημερούν» μεν, αλλά οι άνθρωποι, περισσότεροι άνθρωποι, δυστυχούν. Χωρίς τη δυνατότητα καλύτερης κατοικίας (στην περίπτωση της Ελλάδας και για πολλούς, υπό την αίρεση της μοναδικής κατοικίας!), χωρίς ασφαλές και υγιεινό περιβάλλον, χωρίς τούς αναγκαίους κοινωνικούς και υλικούς παράγοντες που σχετίζονται με την υγεία, την πρόληψη, τις συναφείς κοινωνικές υπηρεσίες... Τα υψηλότερα εισοδήματα βεβαίως οδηγούν και σε «υψηλότερες» θέσεις περίθαλψης και προσδοκώμενο «όριο» ζωής.
Ένας υγιής πληθυσμός είναι και πιο παραγωγικός. Στις ΗΠΑ υπολογίστηκε ότι το 8,3% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) είναι πλούτος που παράγεται χάρη στη βελτίωση των συνθηκών υγιεινής και στη μείωση της θνησιμότητας από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά. Το πώς (δεν) διανέμεται και πώς «καταναλώνεται» αυτός ο πλούτος στον καπιταλιστικό κόσμο, επιβεβαιώνει ακριβώς και επαυξάνει τον υπολογισμό.
Θα πουν ορισμένοι, για να επιστρέψουμε στη συγκυρία (και στον φαύλο κύκλο). Τί είναι αυτά που λέτε, δεν βλέπετε τί γίνεται εκεί, πόσα κρούσματα και πόσους νεκρούς έχουν από τον κορονοϊό; Ενώ εμείς… και τα λοιπά. Και είναι σωστό! Στη συγκυρία. Γιατί θα μπορούσαμε να ανταπαντήσουμε· το έχουμε ήδη κάνει σε όλες σχεδόν τις αναρτήσεις μας που αφορούσαν την εξάπλωση της πανδημίας και τα «εύκολα» μέτρα που πάρθηκαν εδώ, τόσο «εύκολα» που δεν μπορούν τώρα να τα πάρουν εύκολα πίσω… Να τους ανταπαντήσουμε λοιπόν, για να μην παρεξηγηθούμε, εννοούμε στους θιασώτες τού συστήματος που θαυμάζουν…
Βροντάν τα σίδερα (του καπιταλισμού!), βροντάν κι οι σακοράφες!
Υ.Γ. Μόλις ακούσαμε τον κύριο Τσιόδρα να λέει, σε ερώτηση δημοσιογράφου για την ανάκληση της απόφασης για το άνοιγμα των σχολείων στη Γερμανία. «Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και επιφυλακτικοί όταν κάνουμε συγκρίσεις με την Ευρώπη Όταν μας βολεύει...