Την 14η Νοεμβρίου 1973, ημέραν Τετάρτην, αι επίφοβοι Γενικαί Συνελεύσεις τών σπουδαστών πραγματοποιούνται νομίμως. Από 14.00΄ μέχρι 17.30΄ ώρας περίπου 3.000 σπουδασταί τού Πολυτεχνείου συνέρχονται εις τα κτίρια τών Σχολών των και πραγματοποιούνται Συνελεύσεις τών Συλλόγων Αρχιτεκτόνων, Πολιτικών Μηχανικών, Μηχανολόγων - Ηλεκτρολόγων και Χημικών Μηχανικών.
Εις απάσας τας Συνελεύσεις ταύτας συνεζητήθησαν σπουδαστικά μόνον θέματα και απεφασίσθη η αποχή εκ των μαθημάτων μέχρι και της Δευτέρας 19.11.1973. Το προηγούμενον όμως τών περί την Νομικήν, ιδία, Σχολήν, γεγονότων τού Φεβρουαρίου 1973 και των εξ αυτών δυσμενών εξελίξεων, σοβαράς μεν προεκάλει εις τους τότε κρατούντας ανησυχίας, προάγγελος όμως ήτο ελπίδων πολλών διά τας νεανικάς καρδίας τών σπουδαστών. Και το αντίθετον τούτο, δι' έκαστον τών διισταμένων συναίσθημα σοβαρώς επετείνετο, τεχνιέντως εκατέρωθεν, υπό ανησυχιών και ελπίδων τροφοδοτούμενον.
Τας απογευματινάς ώρας, ρίπτεται υπό τινων σπουδαστών η ιδέα τής παραμονής και διανυκτερεύσεώς των εντός τού Πολυτεχνείου, ενώ πλήθος φοιτητών εξ άλλων σχολών προσέρχονται εις το Πολυτεχνείον και συνεννούνται μετά τών αυτόθι παραμενόντων. Η τοιαύτη περί παραμονής απόφασις υπήρξεν αυθόρμητος και ήτο ξένη, αρχικώς τουλάχιστον, προς πάσαν ιδέαν πολιτικής εκμεταλλεύσεως τών εκδηλώσεων. Περί την 18.00΄ ώραν πραγματοποιείται εκτός του Πολυτεχνείου και επί τής διασταυρώσεως τής οδού Πατησίων και τής οδού Στουρνάρα συνάντησις τού Πρυτάνεως τού Πολυτεχνείου μετά τού τότε Αστυνομικού Διευθυντού Αθηνών, παρισταμένου εκπροσώπου τής Εισαγγελικής Αρχής, και ζητείται η άδεια τού πρυτάνεως διά τήν εντός τού ιδρύματος είσοδον τών αστυνομικών προς εκδίωξιν τών σπουδαστών.
Ο πρύτανις όμως αρνείται κατηγορηματικώς, διερμηνεύων εν τούτω και την ομόφωνον και ομόρρυθμον γνώμην τής Συγκλήτου και του Συλλόγου τών καθηγητών τού Πολυτεχνείου. Η τοιαύτη υπεύθυνος θέσις τών καθηγητών εξεφράσθη και επισήμως διά τής από 15.11.1973 αποφάσεως τής Συγκλήτου, διά τής οποίας κατηγορηματικώς απεκρούετο πάσα ιδέα επεμβάσεως, θα κατελύετο δι' αυτής το ακαδημαϊκόν άσυλον και σοβαρός υφίστατο ο κίνδυνος αιματοχυσίας. Εξεφράζετο δε εν ταυτώ και η ελπίς τής υπό τών ιδίων τών καθηγητών, ως και κατά το παρελθόν, ειρηνικής αντιμετωπίσεως τώ γεγονότων.
Νέα προσπάθεια τής Αστυνομίας δι' απ' ευθείας συνεννοήσεως μετ' εκπροσώπων τών σπουδαστών προς ειρηνικήν αποχώρησίν των εκ του Πολυτεχνείου αποτυγχάνει. Οριστικοποιείται ούτω η απόφασις τής αυτόθι παραμονής τών σπουδαστών και από 22.00΄ ώρας λαμβάνονται τα πρώτα μέτρα τού εκ των έσω αποκλεισμού των. Ουδέν όμως εκ των έξω η Αστυνομία πραγματοποιεί. Αποσύρεται και απρακτεί, οιονεί απαθώς θεωμένη τών γιγνομένων, παρά τον σαφώς διαφαινόμενον κίνδυνον διεισδύσεως στοιχείων ξένων και επιρροών επιβλαβών ασχέτων προς τα σπουδαστικά αιτήματα μεταξύ τού φοιτητικού κόσμου, κίνδυνον ον αντελήφθησαν ή θα έδει να αντιληφθούν πολυπλεύρως και ουχί μονομερώς αι υπηρεσίαι πληροφοριών τής Αστυνομίας.
Πολιτική ανάλυση...
Και ούτω δεν επιχειρείται εξ υπαρχής το λογικώτερον και απλούστερον, ο αποκλεισμός δηλονότι τού τετραγώνου τού κτιριακού συγκροτήματος τού Πολυτεχνείου και η απαγόρευσις ή ο έλεγχος, έστω, των εις το Πολυτεχνείον εισερχομένων και εξερχόμενων αυτού.
Ούτω και το πανεπιστημιακόν άσυλον θα διετηρείτο και τα έκτροπα θα προελαμβάνοντο. Το αποτέλεσμα υπήρξεν αληθώς τραγικόν. Στοιχεία ξένα και άσχετα και εχθρικά προς τους σπουδαστάς εισέρχονται εις το Πολυτεχνείον, ο ιερός χώρος τού οποίου μεταβάλλεται εις αιματοβαφή στίβον ενός απηνούς αγώνος φανατικών πολιτικών αντιθέσεων. Εκπρόσωποι ποικίλων αποχρώσεων τής αριστεράς διασταυρούνται μετά πρακτόρων τής ΚΥΠ και ανυποψίαστοι αγνοί σπουδασταί συνεργάζονται μετά πρακτόρων μυστικών υπηρεσιών. Πάντες ούτοι ιδίας έχουν επιδιώξεις, αι οποίοι συμπορεύονται εις την προς ίδιον όφελος αδίστακτον εκμετάλλευσιν τού αγνού ιδεαλισμού τών νέων.
Από του απογεύματος τής ιδίας ημέρας, το καθαρών σπουδαστικών αιτημάτων φοιτητικόν κίνημα μεταλλάσσεται εις πολιτικόν και εκφράζεται ως αντίθεσις προς την κρατούσαν τότε δικτατορίαν. Τα ριπτόμενα αρχικώς συνθήματα δηλοποιούν τήν ενότητα εις αυτήν την αντίθεσιν. "Ψωμί ‐ παιδεία ‐ ελευθερία, δημοκρατία, λαϊκή κυριαρχία, έξω από το NATO, δημοκρατική παιδεία, κάτω η χούντα, όχι στον εμπαιγμό ενός τρελού»...
Η προς τον πολιτικόν χώρον μετατόπισις τού αγώνος σωρευτικά προκαλεί γεγονότα και ραγδαίας συνεπάγεται εξελίξεις. Η βαρεία πολιτική ατμόσφαιρα τής εποχής και η επί έτη συμπιεζομένη πολιτική βούλησις εύρον άνοιγμα εκτονώσεως έντονον εις τα διά τών εκδηλώσεων προκαλούμενα ρήγματα εις τον δικτατορικόν μονολιθισμόν, ενώ ο κατά την ιδίαν εσπέραν τεθείς εις λειτουργίαν πρόχειρος ραδιοφωνικός σταθμός του Πολυτεχνείου μεταβάλλει εις κήρυγμα εύγλωττον, ισχυρών συγκινησιακών δονήσεων, γενεσιουργόν, την κραυγήν Εδώ Πολυτεχνείον, εδώ Πολυτεχνείον, εδώ ο ραδιοφωνικός Σταθμός τών ελευθέρων αγωνιζόμενων Ελλήνων!».
Η στιγμή ήτο κρίσιμος διότι η εκδήλωσις ήτο αυτόχρημα επαναστατική και, το έτι σπουδαιότερον, εξεδηλούτο εις χώρον ελευθερίας πνευματικής και κατέκλυζε τάς ψυχάς τών αμετανόητων ιδεολόγων όλων τών εποχών, των νέων!* Απητείτο γνώσις τού αναφυομένου προβλήματος και εχρειάζετο σύνεσις, αντικειμενικότης, διορατικότης και ψύχραιμος αποφασιστικότης διά τήν αντιμετώπισιν και επίλυσιν τούτου. Και ως προς μεν την γνώσιν σοβαρώς εδοκιμάσθη, ουδείς δε τών αναλαβόντων τήν ευθύνην εκ των τότε κρατούντων εδείχθη ότι κατενόει σοβαρώς τα σπουδαστικά αιτήματα, την ιδιότυπον και ιδιόμορφον ψυχολογίαν τών νέων, οι οποίοι εις τας προοδευτικάς και ανακαινιστικάς τάσεις των εμφανίζονται ανέκαθεν ως αντιφρονούντες, αντικυβερνητικοί και ουχί σπανίως επαναστατικοί. Ως προς δε την σύνεσιν, την ψυχραιμίαν και διορατικότητα τραγική επηκολούθησεν η εκ των εξελίξεων διάψευσις αυτής της ελπίδος [βλ. Η αυθεντική* ιστορία, ημέρα δεύτερη...].
* Κανένας ίσως απ’ όσους βρέθηκαν τότε εκεί, απ’ όσους ύστερα αποπειράθηκαν να περιγράψουν ιστορικώς ή λογοτεχνικώς το γεγονός, δεν τό προσέγγισε με τήν αντικειμενικότητα, τις πολιτικές, τις κοινωνιολογικές και ψυχολογικές παρατηρήσεις, τη σαφήνεια, το ύφος τής περιγραφής τού νεαρού τότε Εισαγγελέως Δημητρίου Τσεβά στο ιστορικό πόρισμά του. Όταν το διαβάζεις αγνοείς πως είναι γραμμένο στην καθαρεύουσα, η γλώσσα ρέει σαν τού Παπαδιαμάντη… (οι υπογραμμίσεις, με πλάγια στοιχεία, δικές του, βλ. και "Εισαγωγή» στο Πολυτεχνείο...).