Ένας σχετικά άγνωστος όρος για μια «ακαθόριστη» κοινωνική κατηγορία που αναφέρεται στην προηγούμενη δημοσίευσή μας (βλ. Μια ταξική υπόσχεση...), προκάλεσε ερωτήματα, περί τίνος ακριβώς πρόκειται...
Πρόκειται για το precariato. Ετυμολογείται από το λατ. precarius ή το αγγλ. precarious, που σημαίνει αβέβαιος, επισφαλής. Συμπεριλαμβάνει όλους εκείνους που εργάζονται, διανοητικά ή χειρωνακτικά, με επισφαλείς όρους εργασίας, δηλαδή με «ελαστικούς όρους», «με μπλοκάκι» καθώς λέμε, με χαμηλή ή καμία ασφάλιση. Αυτούς για τους οποίους ο πρωθυπουργός είπε «γνωρίζω ότι υπάρχουν άνθρωποι εξαρτημένοι από το μισθό τους», αλλά εννοούσε τούς «απασχολήσιμους» (τού Σημίτη...).
Ο όρος, εκτός από τους επαπειλούμενους συνεχώς με απόλυση, περιλαμβάνει ασφαλώς και τους απολυμένους από την εργασία τους, τους άνεργους.
Πέρα από τις προαναφερόμενες κοινωνικές συνθήκες κάτω από τις οποίες «συγκροτείται», το πρεκαριάτο, γενικά, χαρακτηρίζεται από την αδυναμία πρόβλεψης τής ζωής όσων «εντάσσονται" σ' αυτό (με μια «διασταλτική» ερμηνεία, μπορούμε να συμπεριλάβουμε και άλλες κοινωνικές ομάδες, όπως οι πρόσφυγες και μετανάστες, όσους η υπόλοιπη κοινωνία θεωρεί «διαφορετικούς» και γενικά «του περιθωρίου"). Πράγμα που προξενεί και (ψυχολογική) αβεβαιότητα για το σήμερα και το αύριο τους, για την υλική και πνευματική ευημερία τους.
Αν ο όρος προλεταριάτο έχει τις ρίζες του στη ρωμαϊκή εποχή (εκ τού λατ. proles, τα τέκνα και proletarius, ο προλετάριος, δηλαδή αυτός που δεν είχε ούτε κατείχε τίποτ' άλλο, να προσφέρει, στην «πατρίδα», παρά μόνο παιδιά ως «αναλώσιμους» στρατιώτες), το πρεκαριάτο είναι γέννημα τής σύγχρονης «αμερικανικής εποχής» (της ρηγκανικής συγκεκριμένα, δεκαετία τού '80, ο όρος αναλύθηκε επαρκώς το 2011 από τον βρετανό οικονομολόγο Guy Standing στο βιβλίο του The Precariat, γι' αυτό έχει γράψει και ο Νόαμ Τσόμσκυ).
Είναι σαφές ότι ο όρος πρεκαριάτο «αναλογεί» προς τον όρο προλεταριάτο, λεξιλογικά τουλάχιστον και εν μέρει εννοιολογικά. Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν το πρεκαριάτο μπορεί να αποτελέσει «επαναστατικό υποκείμενο». Δεν είμαστε έτοιμοι να απαντήσουμε αναλυτικά στο ερώτημα εδώ, αλλά όπως υπονοείται στη δημοσίευση που αναφέραμε στην εισαγωγή μας, αυτό θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την «επικαιροποίηση» τών κοινωνικών, συνδικαλιστικών και πολιτικών οργανώσεων, τών κομμάτων τής Αριστεράς και στη δυνατότητά τους να «διεισδύσουν» στα κοινωνικά στρώματα τού πρεκαριάτου, ώστε να μην αφεθεί «λεία» στα νύχια τής ακροδεξιάς (παράβαλε κρίση τών μνημονίων). Ή στη «φιλανθρωπία» τού Μητσοτάκη!
Η εξέλιξη που είχε η «εξέγερση» τού «πρεκαριάτου» τής eFood, που υπήρξε και αφορμή για την παρούσα συζήτηση, ας αποτελέσει έναυσμα...