Μικροί στο σχολειό μας, από τούς ήρωες τού '21 που τριγύριζαν στούς τοίχους τής μακρόστενης αίθουσας, πιο πολύ και από τον Κολοκοτρώνη, τον Καραϊσκάκη και τον Ρήγα, εντύπωση μάς έκανε ο Αθανάσιος Διάκος. Μάς εντυπωσίαζαν ίσως τα όμορφα, κατάμαυρα, μακριά μαλλιά του, εμάς τα κοντοκουρεμένα με την ψιλή. Ίσως και γιατί ήταν ο πιο νέος και φάνταζε πιο όμορφος, ακόμα και απ' τον Χριστό, που κατείχε μόνος και αποκλειστικά τον τοίχο πάνω από τον πίνακα...
Σε προηγούμενη ανάρτησή μας, για κάποιον άλλο ήρωα τού '21 και μετά την εθνική και διεθνή φιέστα τής 25ης Μαρτίου 2021, έχουμε ευχηθεί να μην ξανακούσουμε κάτι για το '21 και τα «200 Χρόνια μετά την Επανάσταση». Από το επίσημο, κρατικό κατεστημένο και τις ελίτ του... Αυτό δεν σημαίνει πως εμείς λησμονούμε Σαν σήμερα λοιπόν 24 Απριλίου τού 1821 ο ήρωας τών παιδικών μας χρόνων Αθανάσιος Διάκος, ένας εκ τών πρωτεργατών τού εθνικού ξεσηκωμού στην Ανατολική Στερεά και ήρωας τής μάχης τής Αλαμάνας, εκτελείται με φρικτό τρόπο και «διά παραδειγματισμόν» από τους Τούρκους. Δι' ανασκολοπισμού!
Ήταν στην ηλικία τού Χριστού όταν σταυρώθηκε. Είχε γεννηθεί με το επώνυμο Γραμματικός το 1788 στην Άνω Μουσουνίτσα τής Φωκίδας, που σήμερα στον χάρτη φέρει τό ιστορικό όνομά του. Κατ’ άλλους γεννήθηκε στη γειτονική Αρτοτίνα, απ’ όπου καταγόταν η μητέρα του. Μη μπορώντας ν' αντέξει τά βάρη μιάς πολυμελούς οικογένειας, ο πατέρας του τόν έστειλε δόκιμο μοναχό στο κοντινό μοναστήρι τού Αγίου Ιωάννου τού Προδρόμου σε ηλικία 12 ετών. Πέντε χρόνια αργότερα χειροτονήθηκε διάκονος, αλλά εγκατέλειψε γρήγορα την καλογερική, όταν σκότωσε ένα τούρκο αγά, που σύμφωνα με την παράδοση «έθιξε τόν ανδρισμό του, θαμπωμένος από την ομορφιά του», τού νεαρού Αθανασίου.
Ο νεαρός Αθανάσιος είχε ενταχθεί ως πρωτοπαλίκαρο στο σώμα τού οπλαρχηγού Γούλα Σκαλτσά. Το 1814 βρέθηκε στα Ιωάννινα και εντάχθηκε στη σωματοφυλακή τού Αλή Πασά. Όταν ο Ανδρούτσος διορίστηκε αρχηγός στο αρματολίκι τής Λιβαδειάς, ο Διάκος τον ακολούθησε, την ίδια περίοδο μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία. Στις 27 Μαρτίου 1821 πρωτοστατεί στην κήρυξη τής Επανάστασης στην Ανατολική Στερεά.
Στη μάχη τής Αλαμάνας τον άλλο μήνα, 23 Απριλίου τού 1821, το γιαταγάνι τού Διάκου λένε πως έσπασε, κατά την ηρωϊκή αντίσταση που πρόβαλαν οι επαναστατημένοι Έλληνες στους άνδρες τού Κιοσέ Μεχμέτ. Πληγωμένος βαριά μεταφέρθηκε στη Λαμία και παραδόθηκε στους Τούρκους, από τρεις Έλληνες, λέγεται.
Εκεί, στη Λαμία, άφησε τήν τελευταία του πνοή, για ν' αντηχήσει στο φαράγγι τού Γοργοπόταμου...