Σαν σήμερα 31 Μαρτίου 1946 διεξήχθησαν στην Ελλάδα οι πρώτες μεταπολεμικές εκλογές, από εκείνες τού 1936, που κατέληξαν στη δικτατορία Μεταξά. Στις εκλογές τού 1946, η Αριστερά απείχε (ΕΑΜ). Πρόκειται για κομβική στιγμή στην ιστορία τής ελληνικής Αριστεράς, αλλά και τής πρόσφατης ελληνικής ιστορίας.
Στις 12 Φεβρουαρίου 1946, έναν ακριβώς χρόνο μετά την υπογραφή τής συμφωνίας τής Βάρκιζας, συνήλθε στην Αθήνα η 2η Ολομέλεια τής Κεντρικής Επιτροπής τού ΚΚΕ, για να συζητήσει την τελική θέση του κόμματος στις επικείμενες εκλογές. Ήδη η Κ.Ε. τού ΕΑΜ στις 7 Φεβρουαρίου 1946 είχε διατυπώσει τή θέση για αποχή, εφ' όσον δεν εξασφαλιστούν οι απαραίτητες προϋποθέσεις, αλλά δεν είχε πάρει τελική απόφαση.
Ούτε η Ολομέλεια τής Κ.Ε. του ΚΚΕ τής 12ης Φεβρουαρίου 1946 πήρε κάποια απόφαση. Εξουσιοδότησε τό Πολιτικό Γραφείο να αποφασίσει, αφού ζητήσει τή γνώμη τών αδελφών κομμάτων, που ήταν βασικά κατά τής αποχής. Παρ' όλα αυτά το Π.Γ. αποφάσισε αποχή από τις εκλογές.
Η απόφαση αυτή στηρίχθηκε στις διαπιστώσεις ότι ένα χρόνο ύστερα από την υπογραφή τής συμφωνίας τής Βάρκιζας, στην Ελλάδα δεν υπήρχε δημοκρατία ούτε εθνική ανεξαρτησία, ενώ με την ολόπλευρη υποστήριξη τών Άγγλων είχε επιβληθεί ένα καθεστώς μονόπλευρου εμφυλίου. Οι εκλογές θα απέβαιναν ένα «νόμιμο» πραξικόπημα και προσπάθεια εξαπάτησης τής παγκόσμιας δημοκρατικής γνώμης. Η παρουσία ξένων παρατηρητών δεν θα άλλαζε τήν πραγματικότητα, απλώς θα έδινε μια νομιμοφάνεια στο εκλογικό αποτέλεσμα.
Οι διαπιστώσεις ήταν σωστές, η απόφαση όμως για αποχή αποδείχτηκε εκ των υστέρων πως δεν ήταν αυτή που επέβαλλαν οι μεταπολεμικές συνθήκες. Παρά την επέμβαση τών Άγγλων και την αιματηρή τρομοκρατία που είχε εξαπολυθεί μετά τη Βάρκιζα, το ΚΚΕ και το ΕΑΜ διέθεταν ακόμα μεγάλη δύναμη και επιρροή.
Οι δυνάμεις τής αντίστασης, της δημοκρατίας και της εθνικής ανεξαρτησίας παρέμεναν ισχυρές και μπορούμε να θεωρήσουμε βέβαιο πως με τη εμφανή πολιτική δραστηριοποίηση και κινητοποίησή τους θα υπήρχε μια ισχυρή πολιτική αντίσταση στα αντιδημοκρατικά εγχώρια και ξένα σχέδια, ενώ θα εξασφαλιζόταν μια σημαντική εκπροσώπηση τής Αριστεράς στο κοινοβούλιο, με άλλη προοπτική για το μέλλον.